Menu

“Op de basis die er nu ligt, kunnen we verdergaan met bouwen”

Op de foto van links naar rechts: Niek van Lanen, Annemarie Orlemans en Theo Verlaan

Jongeren die door hun problemen tussen wal en schip dreigen te raken, jongeren die zorg mijden, jongeren waarvan zonder inmenging van hulpverlening hun situatie in snel tempo verslechtert; bij R75, JOOP en Binder doen ze er alles aan om deze groepen binnen boord te halen of te houden. Een gesprek met Theo Verlaan (R75), Annemarie Orlemans (R75 en JOOP) en Niek van Lanen (Binder) over een lange adem, voorzichtig opbloeiende initiatieven binnen een voormalig kantoorpand en een heus kerstverhaal…

Theo trapt af: “Voor R75 was het in 2020 ingewikkelder om de doelgroep te bereiken, want in coronatijd ontbrak natuurlijk vaker het face-to-face contact. Dat maakte het voor jongeren die zorg wilden mijden gemakkelijker om buiten beeld te blijven.” Daarom streefden Theo en collega Annemarie zoveel mogelijk naar echte ontmoeting. Annemarie: “Want áls je dan contact hebt, maar dat gebeurt vooral online, kun je nooit alles open bespreken. Daarvoor is het echt nodig dat je elkaar ziet. Daarom hebben we onze ruimten omgebouwd en veel met schermen gewerkt. Zo konden we toch meer samen komen. Verder hadden we extra monitors en toetsenborden, omdat we nu niet met jongeren achter één computerscherm konden zitten om zaken te regelen. Ook hebben we met mooi weer veel buiten op dekentjes gezeten.” Theo vult aan: “Het was heel belangrijk om onze laagdrempelige bereikbaarheid zo goed mogelijk vol te houden. Want juist in het afgelopen jaar zag je binnen gezinnen de druk soms flink oplopen. De nachtopvang zat snel vol en startte vervolgens ook met dagopvang; de nood was behoorlijk hoog. Bij elke intake was corona voor ons een extra aandachtspunt, omdat we bij veel jongeren merkten dat corona hun problemen in meer of mindere mate verergerde.”

Tussen wal en schip

Zo’n driekwart van de jongeren die bij R75 aankloppen, valt tussen het zogenaamde wal en schip. Bij hen komen allerlei psychosociale problemen samen, denk aan huisvesting, geldzorgen en verslaving. Ze hebben moeite om een plek te vinden in de samenleving, krijgen vaak niet de hulp die ze nodig hebben en zijn moeilijk bereikbaar vanuit de reguliere zorg. Niek van Lanen legde drie jaar geleden met een collega de grondslag voor een ‘Tussen wal en schip’-overleg: een overstijgend casusoverleg met alle samenwerkings- en ketenpartners over onderwerpen als dagbesteding, opleiding, inkomen en wonen. In 2020 kreeg dit overleg een hernieuwde start. De gemeente is hierbij inmiddels aangehaakt en ook woningcorporaties denken mee. Niek: “Het overleg heeft nu een echte plek op de Nijmeegse agenda, het heeft gewicht gekregen voor de gemeente en de ketenpartners. Het blijft een zaak die een langere adem vraagt, maar wat helpt is dat we aan tafel zitten met partners die wel meteen spijkers met koppen kunnen slaan. Zo denken en werken corporaties Portaal en Talis mee aan tijdelijk wonen-projecten en jongerenwoonprojecten, bijvoorbeeld aan de Willemsweg.”

“Je mag ook iets van de jongeren vragen of verwachten. Bijvoorbeeld wie toegang wil krijgen tot de woningmarkt, moet zich verbinden aan een bepaalde mate van hulpverlening.”

Annemarie vult aan: “Je mag ook iets van de jongeren vragen of verwachten. Bijvoorbeeld wie toegang wil krijgen tot de woningmarkt, moet zich verbinden aan een bepaalde mate van hulpverlening. Waarom? Soms lost het vinden van woonruimte een groot deel van iemands problemen op. Maar er zijn ook genoeg jongeren bij wie – als ze eenmaal woonruimte hebben en daar geaard zijn – hun problematiek juist weer volop naar boven komt. Dan willen we daar graag zoveel mogelijk grip op houden.”

Magische woonmix

Een van de nieuwere, gemengde woonvormen waarbij Sterker zeer actief betrokken is in Nijmegen, is Binder. In dit voormalige belastingkantoor wonen onder meer veel jongeren die in hun jeugd al de nodige hindernissen tegenkwamen. Niek: “Het afgelopen jaar is daar heel goed verlopen. Waar we in het begin, in 2019, nog worstelden met een goede mix tussen ‘mensen die vragen en mensen die dragen’, zitten we inmiddels bijna op de verhouding die we voor ogen hebben van veertig procent vragers en zestig procent dragers. Wat meehielp voor de rust in het pand, is de laagdrempelige ondersteuning die in het gebouw aanwezig is. Sociaal beheerders signaleren op tijd problemen, zodat we die snel kunnen aanpakken. Er heerst een interessante dynamiek binnen Binder, die vraagt om korte lijnen. Zo voorkomen we dat dragende bewoners, die ook hun problemen hebben, veranderen in vragende bewoners. In 2020 zagen we voor het eerst dat sommige verdiepingen het als collectief heel goed aanpakten: bewoners maakten een gezamenlijk schoonmaakrooster en gingen gezamenlijk afval scheiden, bijvoorbeeld. Of ze zorgden voor elkaar door te koken. Ook kwamen er steeds meer leuke initiatieven, zoals een bewoner die mindfulness-training wilde geven aan andere bewoners. Jammer dat dit plan door corona nog even in de ijskast moest. Verder is er een pilot cliëntenparticipatie gestart, waarbij een wonende cliënt een nieuwe bewoner op weg helpt in het gebouw. Het feit dat er ruimte is gekomen voor dit soort zaken, geeft aan hoe goed het gaat. Het afgelopen jaar is er een veilige en solide basis gelegd waarop we vanaf nu kunnen verder bouwen.”

Tot slot herinneren Theo en Annemarie zich een mooi kerstverhaal bij R75. Annemarie: “We vonden een kamer voor een cliënte die zich tussen het spreekwoordelijke wal en schip bevond. Maar behalve deze woonruimte had ze nog helemaal niks. Geen meubels, geen bestek, geen handdoeken… Toen was daar de wijkagent met een idee: politiemedewerkers doneerden van hun eindejaarbonus vijftig euro, bedoeld voor mensen die het beter konden gebruiken. Deze wijkagent besloot dat onze cliënte een van die mensen was en ging meteen voor haar aan de slag. Hij regelde, onder meer via stichting Vincentius, een starterspakket met een waterkoker, servies en bestek, hij regelde meubels, handdoeken en nog veel meer. Onze cliënte was met stomheid geslagen. ‘Heeft de politie dit gedaan? Voor mij?’ Dankzij die meedenkende en welwillende wijkagent had zij in 2020 een fijne, warme Kerst.”

 

JOOP (Jong Ouder Ontmoetingspunt)

JOOP ondervond veel hinder van corona, want de inloop voor jonge moeders mocht bijna het hele jaar lang niet plaatsvinden. Maar er zijn bijvoorbeeld babypakketten uitgedeeld en ‘Vergeet-me-niet-pakketjes’ zodat de meiden die anders bij de inloop zouden komen in beeld bleven en zich toch nog gezien voelden.

 

Op de foto van links naar rechts: 
Niek van Lanen, Annemarie Orlemans en Theo Verlaan

Terug